- BaFamily
- 12 مهر 1405
اگر کودک شما بعد از مدرسه سراغ موبایل، تلویزیون یا بازی‌های رایانه‌ای می‌رود، تنها نیستید. بسیاری از والدین میان نگرانی برای سلامت فرزندشان و ترس از تبدیل ورزش به یک دعوای روزانه گیر می‌کنند. علاقه به تحرک معمولاً با دستور و اصرار ساخته نمی‌شود؛ کودک وقتی بیشتر حرکت می‌کند که فعالیت را امن، لذت‌بخش و متناسب با خودش بداند.
هدف این مقاله ساختن یک کودک قهرمان نیست. هدف، کمک به شکل‌گیری عادت حرکت و بازی در زندگی روزمره کودک است.
- چرا بعضی کودکان به ورزش علاقه ندارند؟
- کودک به چه مقدار فعالیت بدنی نیاز دارد؟
- ۹ راهکار برای ترغیب کودک به ورزش
- کدام ورزش برای کدام کودک مناسب‌تر است؟
- چه زمانی باید با پزشک یا متخصص مشورت کنیم؟
چرا بعضی کودکان به ورزش علاقه ندارند؟
بی‌علاقگی کودک همیشه به معنی تنبلی نیست. شاید قبلاً در یک بازی گروهی احساس ضعف یا خجالت کرده، رشته‌ای را تجربه کرده که مناسب روحیه‌اش نبوده یا از ترس اشتباه‌کردن و مقایسه‌شدن عقب می‌کشد. گاهی هم زمان آزاد کودک آن‌قدر با صفحه‌نمایش پر شده که بازی فعال، انتخاب دم‌دستی‌تری به نظر نمی‌رسد.
پیش از اینکه بگویید «باید ورزش کنی»، از او بپرسید:
- کدام فعالیت‌ها برایت جذاب‌ترند؛ بازی با توپ، رقص، دوچرخه، شنا یا فعالیت‌های انفرادی؟
- چه چیزی در ورزش یا کلاس قبلی‌ات دوست نداشتی؟
- دوست داری اول با من تمرین کنی یا با یک دوست؟
- چه زمانی از روز انرژی بیشتری داری؟
کودک به چه مقدار فعالیت بدنی نیاز دارد؟
برای کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۷ سال، توصیه عمومی این است که در طول هفته به‌طور میانگین روزی دست‌کم ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید داشته باشند. این فعالیت فقط کلاس ورزش نیست؛ پیاده‌روی تند، دوچرخه‌سواری، بازی در پارک، طناب‌زدن و فوتبال دوستانه هم حساب می‌شوند. فعالیت‌های شدیدتر و تقویت‌کننده عضله و استخوان، مانند دویدن، پریدن و بالا رفتن، بهتر است دست‌کم سه روز در هفته در برنامه باشد.
۹ راهکار برای ترغیب کودک به ورزش
۱. ورزش را با بازی شروع کنید، نه با برنامه سخت
از بازی شروع کنید: لی‌لی، بادکنک‌بازی، پرتاب توپ در سبد یا رقص با یک آهنگ شاد. تجربه موفق و کوتاه، برای شروع از یک ساعت تمرین سخت مؤثرتر است.
۲. انتخاب واقعی به کودک بدهید
دو یا سه انتخاب محدود و واقعی پیشنهاد دهید: شنا یا ژیمناستیک؟ دوچرخه یا اسکیت؟ کودک لازم نیست رشته مورد علاقه شما را انتخاب کند.
۳. خودتان الگوی تحرک باشید
پیاده‌روی کوتاه خانوادگی، استفاده از پله یا بازی آخر هفته، ورزش را به بخشی طبیعی از خانه تبدیل می‌کند.
۴. از خیلی کم شروع کنید
از ۱۰ دقیقه بازی فعال شروع کنید و آن را به زمان ثابت و قابل پیش‌بینی وصل کنید؛ مثلاً بعد از میان‌وعده یا پیش از شام.
۵. موفقیت را به تلاش گره بزنید، نه بردن
به‌جای «آفرین که اول شدی»، بگویید: «دیدم با اینکه اولش سخت بود، پنج دقیقه دیگر هم ادامه دادی.» برای جزئیات بیشتر مقاله تشویق کودک بدون وابستگی به جایزه را بخوانید.
۶. همراه و هم‌بازی پیدا کنید
برای کودک خجالتی، یک هم‌بازی امن از یک تیم شلوغ شروع مناسب‌تری است. ورزش گروهی فرصتی برای تمرین اجتماعی‌شدن کودک هم هست.
۷. محیط را برای حرکت آماده کنید
یک توپ، طناب، دوچرخه یا فضای امن برای بازی، از تذکرهای مداوم اثر بیشتری دارد.
۸. زمان صفحه‌نمایش را با جایگزین عملی مدیریت کنید
پیش از خاموش‌کردن صفحه، فعالیت مشخصی پیشنهاد دهید. مقاله عوارض استفاده کودکان از موبایل و روش‌های مدیریت درست هم می‌تواند مفید باشد.
۹. ورزش را ابزار کنترل وزن یا تنبیه نکنید
درباره انرژی، خواب بهتر، بازی، دوستی و حس توانمندی حرف بزنید؛ نه ظاهر بدن یا مدال.
| موقعیت | واکنش کم‌اثر والد | واکنش کمک‌کننده |
|---|---|---|
| کودک می‌گوید ورزش حوصله‌سربر است | این‌قدر تنبل نباش | کدام نوع حرکت برایت کمتر خسته‌کننده است؟ |
| کودک در بازی می‌بازد | باید بیشتر تلاش کنی | دوست داری دفعه بعد فقط برای سرگرمی بازی کنیم؟ |
| بعد از مدرسه بی‌انرژی است | ثبت‌نام در کلاس سنگین همان روز | استراحت کوتاه و ۱۰ دقیقه فعالیت سبک |
| فقط موبایل می‌خواهد | گرفتن ناگهانی موبایل | برنامه روشن برای زمان صفحه و بازی فعال |
کدام ورزش برای کدام کودک مناسب‌تر است؟
کودک پرانرژی ممکن است از دویدن، بازی‌های توپی و ژیمناستیک لذت ببرد؛ کودکی که به فضای آرام‌تر نیاز دارد، شاید شنا، یوگا، دوچرخه‌سواری یا هنرهای رزمی را ترجیح دهد. تمرین‌های کوتاه و موفق می‌توانند به تقویت اعتماد به نفس کودک کمک کنند.
چه زمانی باید با پزشک یا متخصص مشورت کنیم؟
اگر کودک هنگام فعالیت دچار درد مکرر، تنگی نفس غیرعادی، سرگیجه یا محدودیت حرکتی است، پیش از آغاز برنامه جدید با پزشک مشورت کنید. اگر بی‌میلی شدید او همراه با غمگینی، اضطراب، کناره‌گیری از دوستان یا افت محسوس انرژی است، موضوع را با دقت بیشتری بررسی کنید.
جمع‌بندی
انتخاب محدود، شروع کوچک، همراهی والد، بازی‌محور بودن و تشویق تلاش، مسیر پایدارتری می‌سازد. برای ایده‌های بیشتر از بازی‌های ساده و فعال در خانه، صفحه دوره ۴۴ بازی خانگی هدفمند و دوره تربیت کودک بافملی را هم ببینید.
منابع علمی و معتبر
- WHO: Physical activity guidelines for children and adolescents
- CDC: Physical activity guidelines for school-aged children
- CDC: Health benefits of physical activity for children
در بافملی، باور داریم هر والد آگاهی، می‌تواند آینده‌ای روشن‌تر برای فرزندش بسازد. ما جدیدترین آموزش‌ها و نکات علمی فرزندپروری را از سراسر دنیا انتخاب می‌کنیم و با زبان ساده در اختیار شما می‌گذاریم.