مقابله با حسادت کودکان؛ چرا باید جدی گرفته شود؟

• BaFamily
• 11 دی 1404
• اشتراک

• چطور حسادت کودک را مدیریت کنیم؟ (راهکارهای کاربردی)
• اشتباهات رایج والدین در برخورد با حسادت کودک
• اگر کودک حسادت کرد، همین الان چه بگویم/چه کنم؟
• سخن پایانی: حسادت را به رشد تبدیل کنید، نه به جنگ و رقابت

چطور حسادت کودک را مدیریت کنیم؟ (راهکارهای کاربردی)

• تمرکز بر تلاش به‌جای نتیجه

• به حرف‌های کودک گوش کنید

• برای کودکتان کتاب بخوانید

• روی نقاط قوت فرزندتان تمرکز کنید

• به پیشرفت فرزندتان کمک کنید

• قدردانی و تشکر را تمرین کنید

• زیاده‌روی در برآورده کردن خواسته‌ها

• مقایسه ممنوع

• همکاری بین کودکان را تقویت کنید

تمرکز به تلاش به جای نتیجه

یکی از روش های عالی برای کاهش حسادت در کودکان، منحرف کردن حسادت فرزندتان به سمت یک کانال مثبت است. به عنوان مثال اگر فرزندتان به دلیل اینکه دوستش نمرات خوبی دریافت کرده است، ناراحت است بهترین کار این است که او را تشویق کرده و انگیزه دهید که سخت تر درس بخواند و نمرات بهتری کسب کند. به کودک یاد بدهید به جای اینکه به گرفتن نتیجه بهتر تمرکز کند به دستاوردهای خود بر تلاش تمرکز کند. طبق اصول فرزندپروری مثبت، این وظیفه والدین است که تمرکز آنها را در جهت درست هدایت کنند.

به حرف‌های کودک گوش کنید

در بسیاری از موارد رفتار حسادت آمیز ریشه در اعماق درونی کودک دارد. آنها ممکن است یک نگرانی و دلیل خاصی پشت چنین رفتاری داشته باشند. بنابراین با فرزندتان صحبت کنید و دلیل حسادت او به یک فرد خاص یا نارضایتی او از یک موقعیت خاص را بدانید. بدون قضاوت به او گوش دهید. در حین این صحبت ها ممکن است به این نتیجه برسید که کودکتان عزت نفس و اعتماد به نفس پایینی دارد . در واقع کودک احتمالا درباره جنبه های مثبت وجود خود مطمئن نیست و همین موضوع باعث می شود که او به شخص دیگری حسادت نشان دهد.

برای کودکتان کتاب بخوانید

کتاب داستان های مناسب سن کودک پیام های اخلاقی زیادی در خود دارند و کودکان می توانند از آنها نکات اخلاقی زیادی را یاد بگیرند. مطالعه قبل از خواب را به یک روتین برای کودکتان تبدیل کنید. کتاب هایی به کودکتان هدیه بدهید که در مورد ویژگی‌هایی مانند مفید بودن، مراقبت و داشتن نیت خوب صحبت می‌کنند. این موارد به کودک شما کمک می کند تا بفهمد کاری که انجام می دهد درست نیست.

روی نقاط قوت فرزندتان تمرکز کنید

هر کودکی نقاط قوتی دارد که صحبت در مورد آن، عزت نفس آنها را تقویت می کند. پدر و مادر باید به جای مقایسه عملکرد فرزندان با دیگران، توجه خود را بر روی تلاش فرزندشان متمرکز کنند. همه می توانند سخت تلاش کرده و پیشرفت کنند. به فرزندتان بیاموزید که بهترین بودن مهم نیست و با برجسته کردن نقاط قوت عزت نفس فرزندتان را بسازید.

کودک باید بداند که ما با مردم آن گونه رفتار می کنیم که می خواهیم با ما رفتار کنند. به کودک بیاموزید که همه افراد منحصر به فرد هستند و هر کسی باید بهترین خودش باشد.

به پیشرفت فرزندتان کمک کنید

یکی دیگر از روش هایی که می توانید برای مقابله با حسادت فرزندتان انجام دهید این است که به کودک کمک کنید در در زمینه هایی که در آن احساس ناکافی می کند، پیشرفت کند. کودک باید متوجه شود که متفاوت بودن اشکالی ندارد و اگر می‌خواهد در چیزی بهتر شود، فقط باید به تلاش خود ادامه دهد و تسلیم نشود. اما اگر دست از تلاش کردن بردارد، چیزی به دست نمی‌آورد.

قدردانی کردن و تشکر را تمرین کنید

قدردانی از فرزندتان، از ویژگی ها و مهارت های منحصر به فردی که دارد، از احساس حسادت کودکان می کاهد. قدردانی کردن از کودک باعث می شود تا او احساس ارزشمندی بکند.

زیاده‌روی در برآورده کردن خواسته‌ها

تسلیم شدن در برابر خواسته های کودک و تهیه هر آنچه که می خواهد، جلوی حسادت او را نمی گیرد. با یاد دادن نه شنیدن به فرزندتان می توانید حس قدردانی را نسبت به مواقعی که به خواسته های او بله می گویید القا کنید. این راهکار به کودک می آموزد که در قبال چیزهایی که به دست می آورد سپاس گذار باشد.

مقایسه ممنوع

از مقایسه کودکان خود با یکدیگر و با دوستان و هم کلاسی هایشان جدا بپرهیزید چرا که باعث می شود احساس بی ارزشی نسبت به خود داشته باشد. مقایسه باعث می شود کودک به این باور برسد که "تو آنها را بیشتر از من دوست داری"یا "فکر می‌کنی آنها بهتر هستند". این مقایسه ها به فرزندتان کمک نمی کند تا بیشتر تلاش کند بلکه فقط کینه ورزی را در آنها دامن می زند.

همکاری بین کودکان را تقویت کنید

یکی از ساده ترین راه ها برای رهایی از حسادت در کودکان این است که آنها را طوری آموزش دهید که از یکدیگر حمایت کنند. به آنها لحظاتی را برای اشتراک گذاری، کمک و همکاری با یکدیگر اختصاص دهید و برای تلاش های آنها ارزش قائل شوید.

اشتباهات رایج والدین در برخورد با حسادت کودک

• مقایسه کردن کودک با خواهر/برادر یا همسالان

• سرزنش یا شرمنده کردن کودک بابت حسادت («چقدر بدی!»)

• نادیده گرفتن احساس کودک («چیزی نیست، حساسیت الکی نشون نده»)

• طرفداری آشکار از یک کودک و بی‌عدالتی در توجه

• دادن امتیازهای زیاد برای ساکت شدن (باج دادن/خرید هدیه)

این رفتارها معمولاً حس امنیت کودک را کم می‌کند و حسادت را شدیدتر می‌کند؛ چون کودک یا احساس می‌کند دیده نمی‌شود، یا فکر می‌کند باید با رقابت و رفتارهای منفی توجه بگیرد.

اگر کودک حسادت کرد، همین الان چه بگویم/چه کنم؟

• آرام بمانید و واکنش تند نشان ندهید.

• احساسش را تأیید کنید «می‌فهمم ناراحت شدی/حسودی کردی.»

• رفتار بد را جدا کنید از احساس: «حسادت طبیعی است، ولی زدن/توهین کردن نه.»

• یک مرز روشن بگذارید و پیامد منطقی اجرا کنید.

• وقت کوتاه اختصاصی بدهید (حتی ۵–۱۰ دقیقه) تا احساس دیده شدن کند.

• راه بیان درست را یاد بدهید: «به جای دعوا بگو: من هم توجه می‌خوام.»

• بعد از آرام شدن، راه‌حل بچینید (نوبتی، همکاری، جبران).

این چک‌لیست کمک می‌کند در لحظه‌ی حسادت، اول تنش کم شود و کودک احساس امنیت کند؛ بعد از آن، بدون باج دادن یا تنبیه تند، رفتار درست را یاد می‌گیرد و حسادتش به مرور کمتر می‌شود.

سخن پایانی: حسادت را به رشد تبدیل کنید، نه به جنگ و رقابت

«حسادت یک احساس طبیعی است؛ مهم این است که کودک یاد بگیرد آن را درست بیان کند و مدیریت کند. با حذف مقایسه، توجه عادلانه و آموزش مهارت‌های ارتباطی، حسادت به مرور کم می‌شود و رابطه خواهر و برادری سالم‌تر شکل می‌گیرد.»

---