علائم اوتیسم در کودکان؛ از کجا بفهمیم کودک ما اوتیسم دارد؟

• BaFamily
• 5 بهمن 1404
• اشتراک

• اوتیسم چگونه بر ارتباطات اجتماعی و رفتار کودک تأثیر می‌گذارد؟
• علائم اوتیسم در سنین مختلف کودکی (نشانه‌های هشدار اولیه)
• اشتباهات رایج والدین در مواجهه با تشخیص اوتیسم
• اوتیسم و توانایی‌های یادگیری و هوش کودک
• چه زمانی باید برای بررسی اوتیسم کودک به پزشک مراجعه کرد؟
• سخن آخر : اهمیت تشخیص زودهنگام و حمایت والدین

اوتیسم چگونه بر ارتباطات اجتماعی و رفتار کودک تأثیر می‌گذارد؟

مهارت های اجتماعی و تعامل کودکان با بقیه می تواند برای افراد مبتلا به ASD چالش برانگیز باشد. نمونه هایی از ارتباطات اجتماعی و ویژگی های تعامل اجتماعی که شامل افراد مبتلا به اوتیسم می شود عبارت اند از:

• از برقراری تماس چشمی با بقیه خودداری می کند

• تا 9 ماهگی به شنیدن نام خود پاسخی نمی دهد

• حالات چهره مانند شادی، غمگینی، عصبانیت و تعجب را در 9 ماهگی نشان نمی دهد

• تا 12 ماهگی از حرکات کمی استفاده می کند یا اصلا از آن استفاده نمی کند (مثلا برای خداحافظی دست تکان نمی دهد)

• در سن 18 ماهگی برای نشان دادن چیزهای جالب به شما اشاره نمی کند

• 36 ماهگی به کودکان دیگر توجهی نداشته و با آنها در بازی همراه نمی شود

• در سن 48 ماهگی در هنگام بازی تظاهر به چیز دیگری مانند ابر قهرمان و ... نمی کند

• در 60 ماهگی بر خلاف بقیه کودکان، آواز نمی خواند و نمی رقصد

علائم اوتیسم در سنین مختلف کودکی (نشانه‌های هشدار اولیه)

اختلال طیف اوتیسم در اوایل کودکی شروع می شود و در نهایت باعث ایجاد مشکلاتی در عملکرد فرد در جامعه (به خصوص مدرسه و محل کار) می شود. اغلب کودکان در سال اول و در اوایل دوران نوزادی علائم اوتیسم را نشان می دهند. مانند کاهش تماس چشمی، عدم پاسخ به نام خود و یا بی تفاوتی نسبت به پدر و مادر. اما برخی از کودکان ممکن است در چند ماه یا چند سال اول زندگی به طور طبیعی رشد کنند، اما ناگهان گوشه‌گیر یا پرخاشگر شوند یا مهارت‌های زبانی خود را از دست بدهند.

نشانه‌های هشدار اولیه اوتیسم در سنین مختلف کودک

اوتیسم معمولاً از سال‌های اولیه زندگی قابل مشاهده است، اما نشانه‌های آن ممکن است در هر کودک به شکل متفاوتی ظاهر شود. شناخت علائم اوتیسم در سنین مختلف به والدین کمک می‌کند نشانه‌های هشدار اولیه را زودتر تشخیص دهند و برای بررسی تخصصی اقدام کنند.

• نوزادی تا ۱۲ ماهگی

  • کاهش تماس چشمی یا عدم پاسخ به لبخند

  • واکنش نشان ندادن به صدا یا نام خود

  • نداشتن حالات چهره متناسب با موقعیت

• ۱۲ تا ۲۴ ماهگی

  • استفاده نکردن از اشاره، دست تکان دادن یا خداحافظی

  • تأخیر در گفتن کلمات ساده

  • عدم تلاش برای جلب توجه دیگران

• ۲ تا ۳ سالگی

  • عدم استفاده از عبارات دو کلمه‌ای

  • علاقه کم به بازی با کودکان دیگر

  • تکرار کلمات یا عبارات (اکولالیا)

• ۳ تا ۵ سالگی

  • ناتوانی در بازی‌های تخیلی یا نقش‌پذیری

  • رفتارهای تکراری مانند چرخیدن یا صف‌چیدن اشیا

  • واکنش شدید به تغییرات کوچک در محیط

سن کودک	نشانه‌های احتمالی اوتیسم
تا ۶ ماهگی	عدم لبخند اجتماعی، واکنش کم به صدا
تا ۹ ماهگی	تقلید نکردن حالات چهره یا صدا
تا ۱۲ ماهگی	عدم اشاره یا پاسخ به نام
تا ۱۸ ماهگی	نگفتن کلمات معنادار
تا ۲۴ ماهگی	نگفتن عبارات دوکلمه‌ای
۳ تا ۵ سالگی	بازی نکردن با همسالان، رفتارهای تکراری

اشتباهات رایج والدین در مواجهه با تشخیص اوتیسم

دریافت یا احتمال تشخیص اوتیسم برای بسیاری از والدین با ترس، سردرگمی و نگرانی همراه است. در این شرایط، برخی واکنش‌ها اگرچه از روی دلسوزی هستند، اما می‌توانند روند حمایت و رشد کودک را دشوارتر کنند.

• انکار طولانی‌مدت علائم و به تأخیر انداختن مراجعه به متخصص

• مقایسه کودک با دیگران و انتظار رشد مشابه

• سرزنش خود یا اطرافیان به‌جای تمرکز بر حمایت

• جستجوی افراطی و دریافت اطلاعات نادرست از منابع غیرعلمی

• تمرکز صرف بر «درمان قطعی» و نادیده گرفتن مداخلات حمایتی

• نادیده گرفتن نیازهای عاطفی کودک و خانواده

اوتیسم و توانایی‌های یادگیری و هوش کودک

هر کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم احتمالا دارای یک الگوی رفتاری منحصر به فرد است. برخی از کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در یادگیری مشکل دارند و برخی نیز نشانه هایی مبنی بر هوش کمتر از حد معمول دارند. سایر کودکان مبتلا به این اختلال از هوش طبیعی تا بالایی برخوردار هستند، آنها سرعت یادگیری بالایی دارند، اما در برقراری ارتباط و به کار بردن آنچه می دانند در زندگی روزمره و نیز سازگاری اجتماعی مشکل دارند.

چه زمانی باید برای بررسی اوتیسم کودک به پزشک مراجعه کرد؟

نوزادان با سرعت رشد می کنند، اما کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم معمولا برخی از علائم تاخیر در رشد را قبل از 2 سالگی نشان می دهند. همان طور که گفتیم، علائم اختلال طیف اوتیسم اغلب در اوایل رشد زمانی که تاخیرهای آشکاری در مهارت های زبانی و تعاملات اجتماعی وجود دارد، ظاهر می شوند. اگر فرزندتان:

• تا 6 ماهگی با لبخند یا ابراز خوشحالی به شما پاسخ نمی دهد

• تا 9 ماهگی صداها یا حالات چهره را تقلید نمی کند

• تا 12 ماهگی صداهای نامفهموم تولید نمی کند

• تا 16 ماهگی تک کلمه نمی گوید

• تا 24 ماهگی عبارات دو کلمه ای را نمی گوید

• و به طور کلی مهارت های زبانی یا مهارت های اجتماعی را در هر سنی از دست می دهد

در چنین شرایطی حتما با یک پزشک متخصص در این زمینه گفتگو کنید.

سخن آخر : اهمیت تشخیص زودهنگام و حمایت والدین

هیچ راهی برای پیشگیری از اختلال طیف اوتیسم وجود ندارد، اما گزینه های درمانی چرا. تشخیص زودهنگام بسیار مفید است و می تواند رفتار، مهارت ها و رشد زبان کودک را بهبود بخشد. مهم ترین وظیفه والدین در طی این فرایند همراهی و همدلی با کودک است.

---